Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania dopłaty mogą być stosowane, jeżeli kredyt preferencyjny został udzielony na podstawie umowy zawartej z instytucją ustawowo upoważnioną do udzielania kredytów m.in. przez osobę samotnie wychowującą przynajmniej jedno dziecko, przy czym ustawodawca określa pewne warunki, jakie dziecko powinno spełniać, aby osoba samotnie je wychowująca osoba mogła ubiegać się o kredyt na preferencyjnych warunkach. Ustawodawca wskazuje więc, że może to być:

• małoletnie dziecko,
• dziecko, bez względu na wiek, na które pobierany jest zasiłek pielęgnacyjny (zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992),
• dziecko do 25. roku życia uczące się w szkołach, w zakładach kształcenia nauczycieli oraz kolegiach pracowników służb społecznych, o których mowa w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), a także w szkołach wyższych w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.), oraz szkołach wyższych i wyższych seminariach duchownych, prowadzonych przez Kościół Katolicki, inne kościoły i związki wyznaniowe na podstawie przepisów o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego
  w Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów o stosunku państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych.

Osoba samotnie wychowująca dziecko - definicja

Określając definicję osoby samotnie wychowującej dziecko ustawodawca odwołał się do przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 5 tej ustawy za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się „jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności”.
Ustawodawca nie określa natomiast jakichś szczególnych warunków, jakie miałaby spełniać osoba samotnie wychowująca dziecko/dzieci, aby mogła skorzystać z kredytu preferencyjnego. Należy także zwrócić uwagę, iż ustawodawca nie wprowadził wykluczenia osób samotnie wychowujących dziecko/dzieci na podstawie tytułów prawnych wynikających z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) - nie wyklucza więc osób samotnie wychowujących dziecko/dzieci pełniących dla nich funkcje rodziny zastępczej.

Ponadto ustawodawca nie odwołuje się do pojęcia rodziny, wskazuje jedynie osoby, które przy spełnieniu warunków ustawowych mogą z takiego wsparcia skorzystać. Wydaje się więc, że z punktu widzenia ustawy o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania, ważną przesłanką uzyskania dopłaty przez osobę samotną z jednej strony jest fakt wychowywania dziecka, a z drugiej jego wiek, ewentualne uprawnienie do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego (niezależnie od wieku dziecka) lub fakt kształcenia się (w przypadku dziecka do lat 25 roku życia).

Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie definiują pojęcia „rodzina zastępcza”, wskazują natomiast podmioty, które mogą zapewnić opiekę i wychowanie w rodzinie zastępczej dla dzieci pozbawionych całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżonkom lub osobie niepozostającej w związku małżeńskim, jeżeli osoby te spełniają określone ustawowo warunki. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie stoją więc w sprzeczności z przepisami ustawy o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania w zakresie wskazującym podmioty umowy o kredyt preferencyjny, a w szczególności z definicją osoby samotnie wychowującej dziecko/dzieci przyjętą na potrzeby stosowania w ustawie o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania.

Jeżeli więc osoba samotna sprawuje - stosownie do przepisów ustawy o pomocy społecznej - obowiązek opieki nad dzieckiem i jego wychowaniem na podstawie orzeczenia sądu (art. 72 ust. 6 ustawy) czy też umowy cywilnoprawnej (art. 72 ust. 7 ustawy) należy uznać, że niewątpliwie samotnie wychowuje dziecko. Zatem przy założeniu spełnienia innych warunków ustawy o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania, może stać się stroną umowy kredytu preferencyjnego i skorzystać z dopłat do jego oprocentowania. Można zatem przyjąć stwierdzenie, że osoba samotnie wychowująca dziecko/dzieci i pełniąca dla tych dzieci funkcję rodziny zastępczej, może ubiegać się o kredyt preferencyjny, o ile posiada prawo do jego wychowywania nawet, jeżeli jest to prawo uzyskane na podstawie orzeczenia sądu czy umowy cywilnoprawnej. Nie można bowiem stosować interpretacji rozszerzającej zapis art. 3 ust. 1 ustawy o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania, zmierzającej do ograniczenia katalogu osób  uznawanych za osobę samotnie wychowującą przynajmniej jedno dziecko, skoro sam ustawodawca takiego zastrzeżenia nie uczynił.

Dzięki temu Ministerstwo Budownictwa ma podstawy, by twierdzić, że przepisy ustawy o finansowym wsparciu rodzin w kupowaniu własnego mieszkania nie wykluczają możliwości zawarcia umowy kredytu preferencyjnego i skorzystania z dopłat do jego oprocentowania przez osobę samotnie wychowującą dziecko/dzieci pełniącą dla tego dziecka lub dzieci funkcję rodziny zastępczej, jeżeli osoba ta spełnia wszystkie wcześniej wymienione warunki w ustawie o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania.